ماساژ درمانی، مزایای زیادی در زمینه ی کاهش علائم، طیف وسیعی از بیماری ها دارد. ماساژ به کاهش استرس، کاهش درد و تنش عضلانی، بهبود گردش خون، بهینه سازی عملکرد سیستم ایمنی و حتی کاهش ضربان قلب و فشار خون کمک می کند. اما آیا ماساژ برای واریس خوبه؟ در صورتی که این کار به درستی انجام شود، قطعاً مفید خواهد بود. در این مقاله به بررسی موضوعات زیر می پردازیم:
- مزایا و محدودیت های ماساژ برای رگ های واریسی
- چگونه فرد مبتلا به واریس را به درستی ماساژ دهیم؟
- چگونه رگ های واریسی را درمان کنیم؟
آیا ماساژ برای واریس خوبه؟
ماساژ ملایم و اصولی میتواند علائم واریس مانند درد، سنگینی و تورم پا را تسکین دهد و گردش خون را بهبود ببخشد؛ اما نمیتواند رگهای واریسی را از بین ببرد یا جایگزین درمان تخصصی شود. ماساژ یک روش کمکی و مکمل است، نه درمان قطعی.
بسیاری از بیماران واریسی این سؤال را مطرح میکنند که آیا ماساژ برای واریس پا مفید است یا مضر. پاسخ کوتاه این است: اگر ماساژ بهصورت ملایم، بدون فشار مستقیم روی رگهای بیرونزده و توسط فرد ماهر انجام شود، مفید است. اما اگر با شدت و فشار زیاد انجام شود، ممکن است باعث آسیب به دیوارهی ضعیف رگها و حتی پارگی شود.
ماساژ با افزایش جریان خون به سمت قلب و کاهش تجمع خون در سیاهرگها، احساس سنگینی و خستگی پا را کم میکند. این اثرات موقتی هستند و برای نتیجهی پایدار باید ماساژ بهصورت منظم و در کنار سایر روشهای مراقبتی انجام شود.
مزایای ماساژ برای رگ های واریسی
هنگامی که در ماساژ از تکنیک های صحیح استفاده شود، برای کمک به افزایش گردش خون از طریق حرکت مجدد خون در رگ ها و بهبود تغذیه ی بافت مناسب خواهد بود. یک جلسه ی درمانی ماساژ واریس که هر دو تکنیک بهبود گردش خون و تخلیه ی لنفاوی را در بر گیرد، به کاهش تورم و احتقان درون رگ ها و تسکین درد و کوفتگی های مرتبط با این بیماری کمک خواهد کرد.
محدودیت های ماساژ برای رگ های واریسی
با وجود این که ماساژ می تواند باعث تسکین درد و کوفتگی شود، اما درمان معجزه آسایی برای رگ های واریسی نیست. در واقع، تنها می تواند علائم واریس را به صورت موقتی تسکین دهد و نمی تواند ظاهر رگ ها را کم تر کند، آن ها را از بین ببرد و یا از ایجاد رگ های واریسی جدید جلوگیری نماید.
در صورتی که تمایل دارید به طور طولانی مدت و مؤثر علائم واریس خود را تسکین دهید، بهتر است به یک متخصص عروق مراجعه کرده و با او مشورت نمایید. پزشک می تواند بهترین روش های موجود را به شما توصیه نماید، رگ های پای شما را ارزیابی کرده و آن ها را با استفاده از مناسب ترین روش برای شما درمان کند. در اغلب موارد، درمان تحت بی حسی موضعی و بدون نیاز به بستری شدن و با دوران نقاهتی کوتاه انجام می شود.
چه زمانی نباید ماساژ واریس انجام داد؟
ماساژ واریس در برخی شرایط نهتنها بیفایده، بلکه خطرناک است. در موارد زیر حتماً قبل از هرگونه ماساژ با پزشک متخصص عروق مشورت کنید:
- ترومبوز ورید عمقی (DVT): اگر لختهی خون در سیاهرگهای عمقی پا تشکیل شده باشد، ماساژ میتواند لخته را جابهجا کرده و باعث آمبولی ریه شود که وضعیتی تهدیدکنندهی حیات است. مطلب مرتبط: ترومبوز ورید عمقی در بارداری
- واریس شدید با زخم باز: وجود زخمهای وریدی یا تغییر رنگ شدید پوست نشانهی نارسایی پیشرفته است و ماساژ میتواند التهاب را بدتر کند.
- سابقهی خونریزی از رگ واریسی: رگهایی که یکبار دچار پارگی و خونریزی شدهاند، شکنندهترند و نباید تحت فشار قرار بگیرند.
- ترومبوفلبیت سطحی (التهاب حاد رگ): اگر ناحیهی واریس قرمز، گرم و دردناک است، ماساژ ممنوع است.
- مصرف داروهای ضدانعقاد: در بیمارانی که داروی رقیقکنندهی خون مصرف میکنند، حتی فشار ملایم ممکن است باعث کبودی یا خونریزی زیرپوستی شود.
اگر هر یک از علائم بالا را دارید، ماساژ را متوقف کنید و فوراً به متخصص عروق مراجعه نمایید.
چگونه می توان فرد مبتلا به واریس را ماساژ داد؟
اگر به واریس مبتلا هستید، همواره می بایست از یک ماساژ درمانگر ماهر و باتجربه استفاده کنید که صلاحیت انجام ماساژ درمانی وریدی را نیز دارد. این حالت، مناسب ترین نوع ماساژ برای رگ های واریسی است؛ با این حال، برای همه ی افراد مبتلا به بیماری های وریدی بی خطر نیست، بنابراین قبل از رزرو جلسه ی ماساژ خود با پزشک عمومی مشورت کنید.
ماساژ درمانی وریدی عروقی
ماساژ وریدی نوعی ماساژ است که برای کمک به بهبود گردش خون استفاده می شود، به این معنی که اکسیژن و مواد مغذی را می توان به سلول ها در سراسر بدن رسانده و مواد زائد را از خون خارج کرد. تکنیک اصلی این نوع ماساژ، شامل اعمال ضربات کوتاه به منظور گردش مجدد خون در سیستم گردش خون است.
تخلیه لنفاوی
در صورتی که ماساژ وریدی به همراه تخلیه لنفاوی (به صورت دستی) انجام شود، به خوبی علائم واریس را تسکین می دهد. این روش مایع لنفاوی حاوی آب، پروتئین، چربی و گلبول های سفید خون را به داخل عروق لنفاوی واقع در سراسر بدن منتقل می کند.
تکنیکهای صحیح ماساژ واریس پا
اگر پزشک متخصص اجازهی ماساژ را داده باشد، رعایت تکنیک صحیح ضروری است. در ادامه مهمترین روشها را بررسی میکنیم.
حرکات ملایم به سمت بالا (Effleurage)
دستها را با فشار بسیار ملایم از مچ پا به سمت زانو حرکت دهید. این حرکت باید همیشه رو به بالا و به سمت قلب باشد تا به بازگشت خون وریدی کمک کند. هرگز نباید جهت حرکت از بالا به پایین باشد، زیرا فشار خون در رگهای واریسی بیشتر میشود.
حرکات دایرهای کوچک اطراف مفصل
با نوک انگشتان، حرکات دایرهای آرام و کوچکی اطراف مچ پا و پشت زانو انجام دهید. این نواحی گرههای لنفاوی مهمی دارند و تحریک ملایم آنها به تخلیهی مایع اضافی کمک میکند.
فشار سبک کف پا
کف پا از رگهای واریسی سطحی فاصله دارد. فشار متوسط روی کف پا و قوس کف پایی میتواند پمپاژ وریدی را تقویت کند، بدون اینکه خطری برای رگهای واریسی داشته باشد.
هنگام ماساژ هرگز مستقیماً روی رگهای بیرونزده و برجسته فشار وارد نکنید. ماساژ باید در اطراف این نواحی و با فشار بسیار ملایم انجام شود.
چگونه می توان رگ های واریسی را درمان کرد؟
روش های سرپایی متعددی برای درمان موفقیت آمیز واریس وجود دارد که عبارتند از:
- ابلیشن فرکانس رادیویی: در این روش درون گرما، انرژی فرکانس رادیویی (مانند لیزر) را از طریق یک لوله ی کوچک به دیواره ی ورید در بالا یا زیر زانو می رسانند. بدین صورت دیواره ی ورید فرو ریخته و مسدود می شود. در نتیجه، جریان خون به سایر رگ های سالم هدایت خواهد شد.
- لیزر درون وریدی: این روش نیز مشابه روش ابلیشن فرکانس رادیویی است، با این تفاوت که از لیزر برای تولید حرارت و گرما استفاده می کند.
- اسکلروتراپی فوم با هدایت اولتراسوند: در این روش، یک فوم شیمیایی را به ورید آسیب دیده تزریق می کنند. این کار به پوشش ورید آسیب رسانده و باعث مسدود شدن آن می شود. به این ترتیب، جریان خون به وریدهای سالم دیگر هدایت خواهد شد.
این درمان های کم تهاجمی در کلینیک ها و بیمارستان های تخصصی بسیاری انجام می شوند، به خصوص برای افرادی که تشخیص یک عارضه ی جدی مرتبط با رگ های واریسی را دریافت کرده اند. مطلب مرتبط: فوم اسکلروتراپی
روشهای خانگی مکمل ماساژ برای تسکین واریس
ماساژ به تنهایی کافی نیست. برای بهترین نتیجه، آن را با روشهای مراقبتی زیر ترکیب کنید:
- جوراب فشاری طبی: فشار تدریجی جوراب از مچ پا به بالا، بازگشت خون وریدی را بهبود میبخشد و تورم را کاهش میدهد. سایز و درجهی فشار جوراب باید توسط پزشک تعیین شود.
- بالا نگه داشتن پاها: روزانه ۳ تا ۴ بار، هر بار ۱۵ دقیقه، پاها را بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا فشار وریدی کاهش یابد.
- پیادهروی منظم: پیادهروی روزانه ۳۰ دقیقه عضلات ساق پا را فعال میکند و به پمپاژ خون وریدی کمک میکند.
- شنا و دوچرخهسواری: این ورزشها بدون فشار ضربهای به پا، گردش خون را تقویت میکنند.
- اجتناب از ایستادن یا نشستن طولانی: هر ۳۰ دقیقه وضعیت خود را تغییر دهید و چند قدم راه بروید.
این روشها علائم را کنترل میکنند، اما برای درمان قطعی رگهای واریسی نمایان، مراجعه به متخصص عروق و استفاده از روشهایی مانند لیزر داخل وریدی ضروری است.
برای بررسی وضعیت واریس و دریافت مشاورهی تخصصی، همین حالا با مطب تماس بگیرید
آیا استفاده از ماساژور پا برای واریس مناسب است؟
یکی از سؤالات رایج بیماران این است که آیا میتوان از دستگاه ماساژور برای تسکین علائم واریس استفاده کرد. پاسخ بستگی به نوع ماساژور دارد.
ماساژورهای مجاز
ماساژورهای ممنوع
در هر صورت پیش از استفاده از هرگونه دستگاه ماساژ، مشورت با متخصص عروق ضروری است. شدت فشار و مدت استفاده باید متناسب با درجهی واریس تنظیم شود.
سوالات متداول
۱. آیا ماساژ واریس در دوران بارداری مجاز است؟
ماساژ بسیار ملایم پاها در بارداری با تأیید پزشک زنان و متخصص عروق بلامانع است، اما فشار مستقیم روی رگهای بیرونزده ممنوع است. در سهماههی سوم که احتمال لختهی خون بیشتر است، حتماً نظر پزشک را بگیرید.
۲. آیا ماساژ میتواند واریس را بدتر کند؟
اگر با فشار زیاد، در جهت نادرست (از بالا به پایین) یا روی رگهای ملتهب انجام شود، بله. ماساژ اشتباه میتواند باعث آسیب به دیوارهی رگ، افزایش التهاب و در موارد نادر جابهجایی لختهی خون شود.
۳. بهترین روغن برای ماساژ واریس چیست؟
روغنهایی مانند روغن زیتون، روغن نارگیل و روغن بادام شیرین بهعنوان روانکننده مناسب ماساژ هستند و لغزندگی لازم را فراهم میکنند. اما هیچ روغنی بهتنهایی خاصیت درمانی اثباتشدهای برای رفع واریس ندارد.
۴. هر چند وقت یکبار میتوان واریس را ماساژ داد؟
در واریس خفیف و با تأیید پزشک، ماساژ ملایم ۲ تا ۳ بار در هفته و هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قابل انجام است. فراتر رفتن از این حد بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
۵. بعد از درمان واریس با لیزر، چه زمانی میتوان ماساژ داد؟
معمولاً تا ۲ تا ۴ هفته بعد از لیزر داخل وریدی، ماساژ ناحیهی درمانشده توصیه نمیشود. زمان دقیق بستگی به نظر پزشک معالج و روند بهبود دارد.
