وبسایت دکتر مرعشی زاده

در این مقاله مطالعه می کنید:

قلب، پمپی عضلانی و دارای 4 حفره است که با فعالیت بی وقفه خود گردش خون، اکسیژن و مواد مغذی را در سرتاسر بدن برقرار می کند. 2 حفره بالایی و 2 حفره پایینی قلب به ترتیب دهلیز و بطن نام دارند. در قلب ساختار هایی نیز به نام دریچه وجود دارد که به شرح زیر هستند:

دریچه سه لختی: بین بطن و دهلیز راست قرار گرفته است.

دریچه میترال یا دو لختی: بین بطن و دهلیز چپ قرار گرفته است.

دریچه آئورت: بین بطن چپ و آئورت قرار گرفته است.

دریچه ریوی: بین شریان ریوی و بطن راست قرار گرفته است.

این دریچه ها با عملکرد خود به یک طرفه شدن مسیر خون و عبور آن از قلب کمک می کنند. دریچه های یاد شده همچون دیگر اعضای بدن، ممکن است دچار بیماری شده و نیازمند درمان باشند. در این مطلب قصد داریم عمل تعویض دریچه قلب را بیان کرده و جنبه های مختلف آن را بررسی کنیم.

عمل تعویض دریچه قلب

تعویض دریچه قلب به چه علت انجام می گیرد؟

دریچه ها در هنگام آسیب دیدگی یا بیماری، عملکرد مناسب خود را از دست داده و باید ترمیم یا تعویض شوند. تنگی، نشت و نقص ژنتیکی دریچه، از جمله بیماری هایی که سبب اختلال در عملکرد بیماری دریچه قلب دریچه های قلب می شوند. هنگامی که یک یا چند دریچه دچار سفتی یا تنگی می شوند، قلب باید جهت حفظ گردش خون مناسب، فعالیت بیشتری داشته باشد. بسته به علائم و شرایط کلی بیمار، پزشک ترمیم یا تعویض دریچه قلب را پیشنهاد می دهد.

عمل تعویض دریچه قلب به چه صورت انجام می شود؟

به طور سنتی، برای ترمیم یا تعویض دریچه های قلبی از جراحی قلب باز استفاده می شود. این بدان معناست که یک برش بزرگ بر قفسه سینه ایجاد شده و قلب در طول مدتی که جراح دریچه ها را تعویض می کند از فعالیت باز می ماند. در طول این مدت وظیفه پمپاژ خون بر عهده یک دستگاه خواهد بود. امروزه، روش های کم تهاجم تر و مدرن تری برای تعویض یا ترمیم دریچه های قلب به عرصه درمان معرفی شده اند. در این روش ها، برش ها اندک، درد کمتر و مدت بستری در بیمارستان کوتاه تر خواهد بود. در تعویض دریچه بسته به نظر پزشک و بیمار، می توان از دو نوع دریچه مصنوعی و طبیعی استفاده کرد:

دریچه طبیعی: این دریچه ها از بافت بدن حیوانات به دست آمده و ماندگاری 10 ساله دارند. افراد با استفاده از این دریچه ها برخلاف نوع مکانیکی، دچار لخته های خونی نشده و نیازی به مصرف دارو های رقیق کننده خون نخواهند داشت.

دریچه مکانیکی: این دریچه معمولا فلزی یا پلاستیکی بوده و ماندگاری بیشتری دارد. با این حال، دریچه مکانیکی احتمال تشکیل لخته های خونی را بیشتر کرده و فرد باید به صورت مادام العمر از دارو های رقیق کننده خون همچون آسپرین استفاده کند.

تعویض دریچه قلب به روش کم تهاجم یا کاتتری چیست؟

در تعویض دریچه به روش کاتتری برخلاف روش سنتی، نیازی به ایجاد برشی بزرگ در قفسه سینه نبوده و تنها با ایجاد چند برش کوچک انجام می شود. در این روش، ابتدا یک خط وریدی از بیمار گرفته شده و سپس دارو هایی جهت بیهوشی، رقیق شدن خون و پیشگیری از عفونت به او داده می شود. جراح یک رگ خونی را در ناحیه کشاله ران یا قفسه سینه انتخاب کرده و کاتتری را به آن وارد می کند. کاتتر یک لوله پلاستیکی نازک است که به داخل رگ خونی وارد می شود.

سپس، پزشک جهت هدایت مناسب کاتتر به قلب و قرار دادن دریچه در جای مناسب خود از روش های تصویر برداری اشعه ایکس یا فرا صورت استفاده می کند. دریچه جدید بر روی یک بالون در کاتتر سوار شده و با رسیدن به محل مناسب بالون متورم می شود. با بزرگ شدن بالون یاد شده، دریچه جدید در محل خود جای گرفته و بالون پس از کوچک شدن به بیرون از بدن کشیده می شود. در حین این فرایند، تیم درمان علائم حیاتی بیمار از جمله فشار خون، ضربان قلب، ریتم قلب و تنفس را به دقت پایش می کنند.

تعویض دریچه قلب به روش کم تهاجم یا کاتتری

پس از اتمام فرایند، بیمار یک شب را در بخش مراقبت های ویژه (ICU) سپری کرده تا وضعیت سلامت او پایش شود. مدت بستری شدن بیمار در بیمارستان به عوامل مختلفی بستگی داشته اما برخی افراد می توانند روز بعد از فرایند به خانه مرخص شوند. قبل از ترخیص، تیم درمان نحوه مراقبت از جای زخم ها و پایش علائم و نشانه های عفونت را به بیمار و همراهان او آموزش می دهند. علائم هشدار دهنده عفونت شامل تب، افزایش درد، قرمزی، تورم و خروج ترشحات از ناحیه ورود کاتتر هستند.

همچنین، دارو هایی نیز برای بیمار تجویز می شود که موارد زیر نمونه آن ها هستند:

رقیق کننده های خون: دارو های رقیق کننده خون، جهت پیشگیری از تشکیل لخته های خونی تجویز می شوند. پزشک مدت مورد نیاز مصرف این دارو ها را برای بیمار معین خواهد کرد. افراد همواره باید دارو های خود را به گونه توصیه شده مصرف کنند.

دارو های آنتی بیوتیک: دریچه های مصنوعی قلب می توانند به عفونت های باکتریایی دچار شوند. اغلب باکتری های ایجاد کننده این نوع عفونت، از باکتری های دهان منشا می گیرند. بهداشت مناسب دهانی و دندانی می تواند به پیشگیری از عفونت های یاد شده کمک کند. قبل از انجام برخی فرایند های دندانپزشکی نیز، برخی آنتی بیوتیک ها تجویز می شوند.

پزشک جهت اطمینان از عملکرد مناسب دریچه جدید، انجام آزمایش های تصویر برداری و دوره ای را تجویز می کند. در صورت ابتلا به علائم جدید یا بدتر شدن علائم قبلی، باید این موضوع را با پزشک خود مطرح کرد. موارد زیر از جمله این علائم هستند:

  • گیجی
  • درد قفسه سینه
  • علائم یا نشانه های عفونت
  • خستگی شدید با فعالیت
  • مشکلات تنفسی
  • تپش قلب
  • ادم یا تورم شکم، پا و مچ آن
  • افزایش ناگهانی وزن در اثر احتباس مایعات
  • در صورت مشاهده موارد زیر باید فورا به پزشک مراجعه شود:
  • احساس درد، تنگی یا فشار در قفسه سینه
  • تنگی شدید و ناگهانی نفس
  • غش کردن

چگونه باید برای فرایند تعویض دریچه قلب آماده شد؟

پزشک در جلسه مشاوره قبل از عمل، نحوه انجام فرایند را برای بیمار توضیح داده و به سوالات و نگرانی های او پاسخ می دهد. سپس، از بیمار خواسته می شود تا یک فرم رضایت عمل پر و امضا کند تا جراح اجازه جراحی را داشته باشد. این فرم باید به دقت خوانده شده و هر گونه موارد مبهم سوال شود.

چه چیزی موجب بیماری دریچه قلب می شود؟

جراح جهت ارزیابی وضعیت سلامت فرد علاوه بر بررسی سابقه سلامت خانوادگی و فردی بیمار، ممکن است انجام برخی آزمایش ها همچون آزمایش خون را نیز تجویز کند. تیم درمان توصیه های زیر را قبل از انجام فرایند به بیمار ارائه خواهد داد:

  • حداقل 8 ساعت قبل از عمل از خوردن و نوشیدن اجتناب کنید.
  • در صورت بارداری یا احتمال بر بارداری خود، پزشک را از این موضوع با خبر کنید.
  • هر گونه حساسیت به هر گونه دارو یا وسیله از جمله چسب، ید و مواد بیهوشی یا بی حسی موضعی را به اطلاع پزشک برسانید.
  • در صورت داشتن سابقه اختلالات خونریزی یا مصرف هر گونه داروی رقیق کننده خون همچون آسپرین، به تیم درمان اطلاع دهید. امکان دارد، پزشک توقف مصرف این دارو ها را قبل از فرایند دستور دهد.
  • تیم درمان قبل از انجام جراحی با گرفتن یک نمونه خون، مدت زمان لخته شدن خون بیمار را بررسی می کند.
  • در صورت داشتن ضربان ساز یا هر گونه دستگاه قلبی کاشته شده، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
  • در صورت مصرف سیگار، در اولین زمان ممکن مصرف خود را قطع کنید. قطع مصرف سیگار احتمال موفقیت جراحی را افزایش داده و مزایای بی شماری برای سلامت فرد به همراه خواهد داشت.
  • بسته به شرایط سلامت فرد، پزشک ممکن است توصیه های دیگری را به بیمار ارائه دهد.

عمل تعویض دریچه قلب چند ساعت طول می کشد؟

در حالی که تعویض دریچه به روش کاتتری در حدود 90 دقیقه طول کشیده، این فرایند در روش سنتی به 4 تا 6 ساعت زمان نیاز دارد. در فرایند کاتتری بیماران بهبودی سریع تری را تجربه کرده و اغلب به جای بیهوشی عمومی، تحت دارو های آرام بخش قرار می گیرند.

خطرات جراحی تعویض دریچه قلب چیست؟

جراحی تعویض دریچه قلب همچون هر جراحی یا فرایند پزشکی دیگر با برخی عوارض جانبی همراه است. از جمله این موارد می توان نمونه های زیر را مثال زد:

  • خونریزی در حین یا پس از جراحی
  • تشکیل لخته خونی و بروز حمله قلبی، سکته مغزی یا مشکلات ریوی در اثر آن
  • ابتلا به عفونت
  • عفونت تنفسی (پنومونی)
  • التهاب پانکراس (پانکراتیت)
  • مشکلات تنفسی
  • بیماری کلیوی
  • مشکلات عروق خونی
  • ضربان های غیر طبیعی قلب (آریتمی)
  • عدم موفقیت دریچه تعویض یا ترمیم شده
  • مرگ

بسته به وضعیت سلامت فرد ممکن است خطرات دیگری نیز زندگی فرد را تهدید کنند. افراد باید قبل از انجام فرایند درباره تمامی این خطرات با پزشک خود مشورت کنند.

موضوعات مرتبط

آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

ثبت سوال جدید غیرفعال می‌باشد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم

رزرو وقت ملاقات

پرسش از دکتر

تماس با مطب

مشاوره تلفنی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

نیاز به راهنمایی دارید؟ به سادگی سوالات خود را از دکتر بپرسید.