اسکلروتراپی یا تزریق رگ های واریسی، یک روش درمانی است که برای بهبود ظاهر رگ های واریسی طراحی شده است. در این روش، محلولی به نام اسکلروسنت به رگ ها تزریق می شود که موجب آسیب دیدن لایه ی داخلی رگ و در نهایت انعقاد خون در رگ می شود. به مرور زمان، خودِ بدن، رگ را از بین خواهد برد و رگ ناپدید خواهد شد. محلولی که معمولاً برای این رویکرد استفاده می شود، سدیوم تترادسیل سولفات (STD) نامیده می شود و بسته به اندازه رگ، در غلظت های مختلفی موجود می باشد.

فوم اسکلروتراپی چیست؟

معمولاً محلول سدیم تترادسیل سولفات، مستقیماً به رگ تحت درمان تزریق می شود. فوم اسکلروتراپی، با مخلوط کردن و هم زدن سریع محلول با حجم کمی از هوا، آن را تبدیل به کف می کند. سپس، برای درمان برخی از رگهای غیرطبیعی بزرگتر که با اسکلروتراپی معمولی قابل درمان نیستند، از این محلول استفاده می شود. این روش درمانی، تحت هدایت سونوگرافی انجام می شود. فوم اسکلروتراپی موجب اسپاسم شدید رگ می شود و بدون استفاده از محلول سدیوم تترادسیل سولفات، حجم فوم بیشتری می تواند تزریق شود.

فوم اسکلروتراپی چیست؟

آیا فوم اسکلروتراپی از روش اسکلروتراپی معمولی بهتر است؟

نتایج اولیه به دست آمده با فوم اسکلروتراپی، بسیار امیدوار کننده هستند و این روش درمانی، جایگزین احتمالی جراحی می باشد. گرچه باید تأکید کرد که فوم اسکلروتراپی، یک روش درمانی جدید است و در حال حاضر نتایج طولانی مدتی هنوز به دست نیامده است. در نتیجه نمی توان نتایج این درمان را با جراحی یا اسکلروتراپی معمولی مقایسه کرد.

آیا رگ های من برای روش اسکلروتراپی با تزریق فوم مناسب هستند؟

رگ های واریسی از جمله رگ های مجزا در پا یا رگ های صافن کوچک یا بزرگ، برای این نوع درمان مناسب هستند. اگر شما رگ های واریسی پهن و بزرگی دارید، بهتر است به جای اسکلروتراپی، تحت جراحی قرار بگیرید. همچنین، در صورتی که سابقه ی بیماری لخته شدن خون را دارید، توصیه می شود از انجام اسکلروتراپی خودداری کنید.

درمان با فوم اسکلروتراپی به چه صورت است؟

بسته به تعداد رگ های واریسی، شما به 2 یا 3 جلسه درمانی و گاهاً جلسات بیشتری نیاز دارید. در ابتدا، با استفاده از اسکن سونوگرافی، محل رگ اصلی سطحی که باید تحت درمان قرار بگیرد، روی پای شما مشخص می شود. سپس به ناحیه کوچکی از پوست (معمولاً در قسمت پایین ران یا وسط ساق پا) بی حسی موضعی تزریق می شود. مجدداً با هدایت اسکن سونوگرافی، یک سوزن بزرگ وارد رگ می شود و برای باز نگه داشتن سوزن، از یک محلول نمکی حاوی هپارین (عامل رقیق کننده خون) استفاده می شود.

سپس، 2 یا 3 سوزن کوچکتر (به نام سوزن  پروانه) درون رگ های واریسی قابل مشاهده در پا قرار داده می شوند. این سوزن ها نیز با محلول نمکی شست و شو داده می شوند. پای شما در سطح بالایی مانند یک نیمکت قرار داده می شود و هر بار حجم کمی از محلول فومی به سوزنها تزریق می شود. در حین انجام این روش درمانی، از شما خواسته می شود مچ پای خود را بالا و پایین کنید تا جریان خون را در رگ های عمیق خود افزایش دهید.

درمان با فوم اسکلروتراپی به چه صورت است؟

در حین تزریق فوم، ممکن است سوزش خفیفی را تجربه کنید، اما معمولاً این نوع تزریق با درد همراه نیست. مسیر فوم درون رگ، با اسکن سونوگرافی مشخص می شود و تزریق های فومی به هر سوزن، 2 یا 3 بار تکرار می شوند. زمانی که فوم کافی تزریق شد، سوزن ها خارج می شوند و تکه هایی از اسفنج، گاز یا پد فشاری روی پا قرار داده می شوند، سپس برای فشرده سازی رگ های درمان شده، از باند استفاده می شود. همچنین باید یک جوراب فشاری کشی بپوشید تا پای شما را تحت فشار قرار دهد، اما نباید به قدری تنگ باشد که پایتان تغییر رنگ دهد یا احساس درد کنید.

پس از درمان چه اتفاقی می افتد؟

شما به مدت 5 روز باید از پد های فشاری، باند و جوراب استفاده کنید. پس از این زمان، می توانید پد ها و باند را خارج کنید و سپس به مدت 7 روز، جوراب فشاری را جایگزین آن کنید. در طول این دوره ی 7 روزه، در صورت تمایل می توانید به هنگام شب و یا دوش گرفتن، جوراب را از پا خارج کنید. اگر با جوراب مشکلی ندارید و می خواهید آن را برای مدت طولانی تری بپوشید، این کار به روند بهبودی شما کمک زیادی می کند. لطفاً در جلسه تزریق بعدی خود، جوراب را به همراه داشته باشید تا در صورت تزریق مجدد، از آن استفاده کنید.

پس از درمان، باید پیاده روی زیادی داشته باشید و می توانید فعالیت های روزمره خود را بدون هیچ مشکلی انجام دهید. در صورتی که شک دارید، می توانید از پزشک خود سؤال کنید.

آیا من به تعداد جلسات درمانی بیشتری نیاز دارم؟

درمان تمام رگ های واریسی، پس از یک جلسه تزریق امکان پذیر نیست و ممکن است به چندین جلسه درمانی نیاز داشته باشید. شما باید چند هفته بعد دوباره معاینه شوید و تزریق های بیشتری روی رگ  های شما انجام شود.

عوارض فوم اسکلروتراپی چه مواردی هستند؟

عوارض فوم اسکلروتراپی

ترومبوفلبیت سطحی

در اکثر افراد، توده های سفتی در رگ های درمان شده تشکیل می شود. این توده ها، نواحی لخته شدن خون در رگهای درمان شده هستند و ممکن است ناشی از التهاب باشند. جایی برای نگرانی نیست، اما اگر این اتفاق رخ دهد، مسکن های ضدالتهابی می توانند به شما کمک کنند. در نهایت این توده ها فروکش می کنند و ناپدید می شوند، اما ممکن است چند هفته یا چند ماه طول بکشد. پزشک می تواند با وارد کردن یک سوزن به این برجستگی ها و آسپیراسیون لخته ها، به روند بهبودی سرعت بخشد.

قهوه ای شدن پوست

پس از ترومبوفلبیت سطحی که در بالا توضیح داده شد، پوست ممکن است به رنگ قهوه ای درآید و این شرایط می تواند دائمی باشد. گرچه، رنگ قهوه ای پوست پس از چند ماه محو می شود و ممکن است به طور کامل ناپدید شود.

ترومبوز وریدی عمقی (DVT)

اگر محلول وارد رگ عمیق شود، احتمال ترومبوز وجود دارد. این شرایط ممکن است بسیار خفیف باشد و هیچ علائمی نداشته باشد یا احتمال دارد لخته خونی بزرگ باشد و خطر آمبولی ریوی (انتقال لخته خونی به ریه ها) رخ دهد. به همین دلیل است که در یک جلسه، فقط حجم کمی از فوم تزریق می شود و مچ پا برای گردش خون بهتر در رگهای عمیق حرکت داده می شود. جراحی، نیز خطر ترومبوز وریدی را به دنبال دارد.

رگ های واریسی عودکننده و رگ های باقیمانده

اگر پس از اسکلروتراپی هنوز مقداری از رگ های واریسی شما باقیمانده است، معمولاً می توان در جلسه بعدی روی آنها تزریق انجام داد. گرچه، اگر شما تعداد زیادی رگ های واریسی کوچک دارید، ممکن است ریشه کن کردن تمام آنها امکان پذیر نباشد. این احتمال وجود دارد که رگ تحت درمان، دوباره باز شود. در حال حاضر، اطلاعات زیادی در مورد احتمال باز شدن دوباره ی رگ های واریسی به دست نیامده است. اگر رگ های واریسی مجدداً باز شوند، می توان آنها را با تزریق یا جراحی دوباره درمان کرد. 

زخم شدن پوست

اگر محلول وارد رگ نشود و به بافت های اطراف نفوذ کند، ممکن است زخم کوچکی در پوست ایجاد شود. این زخم ها چند هفته بعد بهبود پیدا می کنند، ولی ممکن است جای آنها باقی بماند.

واکنش آلرژیک

آلرژی به محلول استفاده شده، نادر است، اما امکان وقوع آن وجود دارد. در صورت هرگونه آلرژی باید به پزشک خود اطلاع دهید.

اختلال بینایی

چندین مورد اختلال بینایی موقتی به دلیل انجام تزریق های فومی گزارش شده است. دلیل این امر مشخص نیست، اما در بین افرادی که از میگرن رنج می برند، شایع تر است.

سکته مغزی

تاکنون، موارد بسیار اندکی از سکته مغزی پس از اسکلروتراپی گزارش شده است. گرچه این تعداد از بین صدها هزار مورد اسکلروتراپی هستند که در سرتاسر جهان انجام شده است. دلایل خاصی برای بروز سکته پس از اسکلروتراپی وجود دارد، که یکی از مهمترین آنها حجم بالای فوم تزریق شده است.

اگر سؤالات بیشتری دارید، لطفاً تردید نکنید و از مشاور یا یکی از اعضای تیم پزشکی خود بپرسید.


دکتر مرعشی زاده متخصص قلب و عروق

فهرست مطالب

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
پرسش از دکتر