وبسایت دکتر مرعشی زاده

در این مقاله مطالعه می کنید:

متخصص قلب و عروق، آنژیوپلاستی را با هدف باز شدن عروقی که تنگ شده اند، انجام می دهد. پزشک، از یک لوله باریک و بلند به نام کاتتر استفاده می کنند که یک بالون کوچک در نوک آن قرار دارد. با باد کردن بالون در محل انسداد شریان، پلاک ها در دیواره شریان صاف یا فشرده می شوند. در تصلب شرایین (آترواسکلروز)، با تجمع پلاک ها در رگ، شریان باریک شده، و خون رسانی به قلب دشوارتر می شود. با پیشرفت انسداد، جریان خون در قلب کاهش می یابد و ممکن است بیماری به نام آنژین ایجاد نماید. با گذشت زمان، شریان باریک یا مسدود شده  در نهایت منجر به بروز حمله قلبی می گردد.

برای تسکین درد آنژین ناشی از گرفتگی عروق، می توان از برخی داروها استفاده کرد. اما، از آنجا که داروها نمی توانند عروق مسدود شده را پاکسازی کنند، برای کاهش خطر ابتلا به حمله قلبی ناشی از شریان کرونری ِتنگ شده، ممکن است به درمان بیشتری نیاز داشته باشید. یکی از گزینه های درمانی در این حالت، مداخله کرونری از طریق پوست (PCI)، مانند آنژیوپلاستی با بالون یا استنت، است. در ادامه تفاوت بالون و فنر قلب را توضیح خواهیم داد.

آنژیوپلاستی با بالون چیست؟

به کمک آنژیوپلاستی با بالون، می توان رگ های باریک شده در بسیاری از قسمت های بدن را باز کرد. آنژیوپلاستی تنها برای عروق قلب کاربرد ندارد، به عنوان نمونه، سکته مغزی غالباً هنگامی رخ می دهد که عروق کاروتید مسدود شده و مغز اکسیژن کافی را دریافت نمی کند. در چنین حالتی باز کردن عروق به کمک بالون کابررد دارد. علاوه بر این، آنژیوپلاستی می تواند در شریان ایلیاک (در مفصل ران)، شریان استخوان ران (در ران)، شریان پوپلیتئال (پشت زانو)، و در استخوان درشت نی و شریان های پرونئال (در قسمت پایین ساق پا) انجام شود.

استنت چیست؟

استنت وسیله ای کوچک و مش مانند است که از فلز ساخته می شود. وقتی استنت در داخل شریان کرونر قرار می گیرد، به عنوان تکیه گاه یا داربست عمل کرده و رگ را باز نگه می دارد. استنت ها، با باز نگه داشتن رگ، به بهبود جریان خون در عضله قلبی و کاهش درد آنژین کمک می کنند. از استنت گذاری، معمولاً به همراه آنژیوپلاستی با بالون استفاده می شود.

درست مثل آنژیوپلاستی با بالون، اکنون پزشکان از استنت در بسیاری از قسمت های دیگر بدن – نه فقط قلب – استفاده می کنند. استنت ها همچنین می توانند در شریان های کاروتید گردن، آئورت و شریان های محیطی پاها قرار بگیرند.

طی آنژیوپلاستی چه انتظاری می توانیم داشته باشیم؟

این اقدامات در آزمایشگاه کاتتریزاسیون قلب (آزمایشگاه cath (بخش آنژیوگرافی) نیز نامیده می شود) انجام می گیرد. به بیماران معمولاً گفته می شود که در شب قبل از عمل، بعد از نیمه شب چیزی نخورند و ننوشند. اگر مبتلا به دیابت هستید، باید با پزشک در مورد مواد غذایی و انسولین مصرفی خود صحبت کنید، زیرا غذا نخوردن می تواند بر سطح قند خون شما تأثیر بگذارد.

در مورد هر دارویی (با یا بدون نسخه، یا مکمل ها) که مصرف می نمایید، با پزشک خود صحبت کنید. این مورد به ویژه در صورت استفاده از داروهای رقیق کننده خون یا داروهای ضد پلاکت، بسیار مهم است. به احتمال زیاد پیش از عمل، از شما آزمایش خون، الکتروکاردیوگرام و عکس برداری از قفسه سینه گرفته خواهد شد.

تفاوت بالون و فنر قلب چیست؟

هنگامی که پزشک، محل دقیق انسداد را پیدا کند، نوعی سیم راهنما را از طریق شریان پا یا دست عبور داده، و آن را به سمت محل انسداد، می فرستد. سپس، کاتتر بالون دار، روی سیم راهنما حرکت کرده و به سمت محل انسداد پیش می رود. 

هنگامی که کاتتر به محل انسداد رسید، بالون موجود در راس آن، باد می شود. باد شدن بالون، به پلاک فشار وارد کرده و آن را به دیواره شریان فشرده می کند. سپس بالون تخلیه می شود. پزشکان ممکن است چندین بار بالون را باد و تخلیه کنند. سپس بالون تخلیه شده از رگ خارج می شود.

وقتی کاتتر در محل انسداد قرار گرفت، بالون باد می شود و استنت را منبسط می نماید. پس از باز شدن استنت، بالون تخلیه می شود. سپس کاتتر، سیم راهنما و بالون ِتخلیه شده، برداشته می شوند و استنت را درون رگ بر جای می گذارند تا شریان را باز نگه دارد. برای جلوگیری از هرگونه خونریزی، فشار محكمی به محلی كه كاتتر در آن قرار داده شده، وارد می گردد و سپس محل زخم را بانداژ می کنند.

این روش معمولاً حدود یک ساعت و نیم تا دو ساعت طول می کشد و بیشتر بیماران، یک شب در بیمارستان بستری می شوند. تا زمانی که اثر ماده بی حس کننده از بین نرود، ممکن است کمی احساس خواب آلودگی داشته باشید. پرستاران در طول شب، شما را زیر نظر خواهند گرفت تا از طبیعی بودن ضربان قلب و فشار خونتان، اطمینان حاصل نمایند.

بیماری عضله قلب

پس از عمل بالون و فنر قلب چه اتفاقی می افتد؟

پس از مرخص شدن از بیمارستان، باید مایعات زیادی بنوشید و به مدت 1 یا 2 روز پس از عمل، از رانندگی، استحمام و سیگار کشیدن، خودداری کنید. همچنین در صورتی که آنژیوگرافی از طریق شریان پا انجام شده است بهتر است حداقل 2 روز پس از عمل، از ایستادن یا راه رفتن طولانی مدت پرهیز نمایید. اگر برای شما استنت گذاری به دنبال سکته قلبی  انجام شده است، باید به مدت 30 روز از ورزش کردن شدید خودداری کنید. 

اگر آنژیوپلاستی با یا بدون قرار دادن استنت انجام داده اید، باید تا آخر عمر هر روز آسپرین مصرف کنید. اگر استنت گذاشته اید، باید به مدت یک سال یا بیشتر، از داروهای رقیق کننده خون یا ضد پلاکت استفاده نمایید. پزشک به شما می گوید که چگونه و چه وقت این داروها را مصرف کنید.

 به این حالت، تنگ شدن مجدد عروق می گویند. تنگی مجدد عروق، معمولاً طی 6 ماه پس از آنژیوپلاستی با بالون اتفاق می افتد. عروق دارای استنت می توانند دوباره بسته شوند. تنگی مجدد در حدود 20٪ بیمارانی که استنت گذاری انجام داده اند، اتفاق می افتد. در صورت بروز تنگی مجدد عروق، بیماران ممکن است نیاز به انجام آنژیوپلاستی با بالون، یا استنت گذاری دیگری داشته باشند.

عکس فنر قلب

به طور کلی، استنت های دارویی نسبت به فنرهای فلزی، کمتر موجب تنگی مجدد عروق می شوند. استنت های رها کننده دارو، رایج ترین نوع استنت می باشند که برای درمان انسداد شریان های قلب استفاده می شوند.

آیا می توان از تنگ شدن مجدد عروق جلوگیری کرد؟

پزشکان همیشه در تلاشند تا روش های جدیدی برای جلوگیری از بسته شدن مجدد عروق، پس از آنژیوپلاستی یا استنت گذاری، ارائه دهند. در سال های اخیر، پزشکان از انواع جدید استنت استفاده کرده اند. بعضی از انواع استنت ها، با داروهایی پوشانده می شوند که به بسته نشدن رگ کمک می کنند.  این استنت های روکش دار، داروی خود را به آرامی در بافت اطراف استنت آزاد می کنند و باعث کند شدن یا متوقف شدن روند تنگ شدن مجدد عروق، می گردند.

محققان همچنین در حال طراحی استنت های کوچکتر و سفارشی هستند، که در رگ های کوچکتر جای می گیرند. آن ها همچنین در حال طراحی استنت، برای رگ هایی با میزان بالای انسداد، از جمله عروق دارای شاخه های جانبی، هستند. سایر استنت ها با داروهای رقیق کننده خون پوشانده می شوند تا از تشکیل لخته در داخل آن، جلوگیری کنند. 

اخیراً، محققان توسعه استنت های غیر فلزی را شروع کرده اند که با گذشت زمان، در شریان حل می شوند. این استنت ها شریان را باز کرده و همان نتایج استنت های فلزی را می دهند، اما به دلیل اینکه در شریان باقی نمی مانند، خطر تنگ شدن مجدد عروق را کاهش می دهند.


دکتر مرعشی زاده متخصص قلب در تهران

موضوعات مرتبط

آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 2 روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات

رزرو وقت ملاقات

پرسش از دکتر

تماس با مطب

مشاوره تلفنی

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

نیاز به راهنمایی دارید؟ به سادگی سوالات خود را از دکتر بپرسید.
پرسش از دکتر