آنژیوگرافی عروق کرونری

آنژیوگرافی یک روش برای تشخیص بیماری عروق کرونر می باشد که در آن با استفاده از اشعه ایکس عروق قلب شما دیده می شود. با این روش تشخیصی امکان بررسی وجود تنگی در عروق قلب شما فراهم می شود. آنژیوگرافی عروق کرونری در در واقع زیر مجموعه گروهی از اقدامات تشخیصی تحت عنوان کاتتریزایسیون قلبی می باشد که هدف آن در نهایت تشخیص عارضه یا بیماری عروق کرونری است. که کاتتریزایسیون به طور کلی شامل اندازه گیری فشار حفرات  قلب بررسی عروق و همچنین سایز و عملکرد حفرات قلب می باشد.

در حین آنژیوگرافی عروق کرونری از یک ماده حاجب که توسط اشعه ی ایکس قابل روئیت می باشد، استفاده می شود. این ماده حاجب داخل عروق قلب شما تزریق می شود. و سپس توسط دستگاه آنژیوگرافی که توانایی ساطع کردن اشعه ایکس را دارد تعداد زیادی عکس از عروق قلب شما گرفته می شود. در موارد لزوم در حین آنژیوگرافی پزشک شما می تواند عروق قلبی را که دچار تنگی شده اند باز کند که به آن آنژیوپلاستی گفته می شود.

چرا آنژیوگرافی انجام می شود؟

در موارد زیر ممکن است پزشک شما توصیه به انجام انژیوگرافی بکند.

  1. وجود علائم بیماری عروق کرونری مثل درد قفسه سینه یا آنژین صدری
  2. درد سینه فک گردن یا اندام فوقانی که علت دیگری برای آن یافت نشود.
  3. به وجود آمدن درد قفسه سینه جدید یا افزایش میزان درد قفسه سینه
  4. نقایص مادرزادی قلبی که شما با آن به دنیا آمده اید. (بیماری های مادرزادی قلبی)
  5. هنگامی که نتایج تست های غیرتهاجمی مثل اسکن یا تست ورزش نرمال نباشد.
  6. هنگامی که بیمار قرار است به علت دیگری مثل بیماری دریچه ی قلب تحت عمل باز قرار بگیرد در این موارد بیمار قبل از انجام عمل تحت آنژیوگرافی عروق کرونر قرار می گیرد.

از آنجایی که در حین آنژیوگرافی احتمال کمی برای بروز عوارض ناخواسته وجود دارد، معمولا این روش هنگامی انجام می شود که نتایج تست های اولیه نظیر نوار قلب، استرس تست ها، شامل تست ورزش، اسکن هسته ای و غیره غیرطبیعی باشد.

هر چند در موارد خاص و و بر اساس صلاحدید پزشک ممکن است آنژیوگرافی به عنوان اولین روش تشخیصی بیماری عروق کرونری استفاده شود.

خطرات آنژیوگرافی

از مضرات آنژیوگرافی می توان به مواجه با اشعه ایکس اشاره نمود

عوارض عمده در حین انجام این روش خیلی نادر هستند ولیکن از عوارض بالقوه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • حمله ی قلبی
  • سکته ی مغزی
  • آسیب به عروق
  • بروز برخی نامنظمی های قلبی
  • واکنش آلرژیک به ماده حاجب یا داروهایی که حین پروسیجر استفاده می شوند.
  • آسیب کلیه
  • خونریزی
  • عفونت

موارد فوق در صورت آشنایی کامل پزشک با خطرات احتمالی و همچنین با رعایت اصول لازم نادر بوده و معمولا آنژیوگرافی زمانی انجام می شود که مزایای اطلاعات بدست آمده از این روش تشخیصی از خطرات احتمالی آن به مراتب بیشتر باشد.

نحوه آمادگی بیمار جهت انجام آنژیوگرافی چیست؟

به جز در مواردی نادر که آنژیوگرافی به صورت اورژانسی انجام می شود، (در موارد سکته قلبی) غالبا این روش به صورت الکتیو با یک برنامه ریزی از قبل و دادن زمان مناسب به بیمار جهت آمادگی انجام می شود. این روش در بخش آنژیوگرافی یا کت لب بیمارستان انجام می شود.

توصیه های کلی قبل از انجام آنژیوگرافی

بیمار باید از چند ساعت قبل از آنژیوگرافی از خوردن و آشامیدن پرهیز نماید. در مورد اینکه آیا داروی نوبت صبح خود را مصرف کنید از پزشک خود سوال بپرسید. در صورتی که دیابت دارید در مورد مصرف انسولین و قرص های کامنوری قند خون خود از پزشک خود سئوال بپرسید. اغلب توصیه می شود انسولین و داروهای کاهنده قند خون روز آنژیوگرافی مصرف نکنید.

 

توصیه می کنیم مقاله چاقی و عوارض آن را مطالعه نمایید. این مقاله به طور دقیق به چاقی و مشکلات ناشی از آن پرداخته است.

 

چه چیزی در انتظار شما هست؟

قبل از آنژیوگرافی سابقه ی پزشکی قبلی شما شامل حساسیت های احتمالی، داروهای مصرفی، و غیره توسط  تیم پزشکی در پرونده ی شما درج می شود. همچنین علائم حیاتی شما شامل فشار خون، ضربان قلب شما ثبت خواهند شد.

معمولا از شما خواسته می شودکه مثانه خود را خالی کنید. لباس مخصوص اتاق عمل بپوشید. و همچنین در صورت داشتن لنز تماسی، عینک، زیورآلات و دندان مصنوعی  می بایست این موارد را تحویل پرستار مربوطه دهید.

در حین انجام آنژیوگرافی

در حین انجام انژیوگرافی شما در روی تخت آنژیوگرافی دراز می کشید دوربین اشعه ایکس در حین انجام پروسیجر به دور شما می چرخد. و تصاویر را از زوایای مختلف تهیه می کند.

یک راه وریدی قبل از انجام آنژیوگرافی بر روی دست شما تهیه خواهد شد. و در صورت لزوم داروهای لازم از این طریق به شما تزریق می شوند. و بر اساس صلاحدید پزشک ممکن است به شما داروی ارام بخش تزریق شود. ولیکن در حین آنژیوگرافی شما هوشیار هستید و انجام آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی معمولا با بیهوشی انجام نمی شود.

چست لید (چسب مخصوص) را معمولا در محل مناسب بر روی قفسه سینه ی شما قرار می دهند که در طی انجام پروسه نوار قلب شما مانیتور می شود.

کاف فشار سنج نیز به دست شما بسته می شود که فشار خون شما از این طریق نیز مانیتور می شود. همچنین پالس اکسیمتر در نوک انگشت شما قرار داده می شود تا میزان اکسیژن شما در حین پروسیجر مانیتور شود.

آنژیوگرافی را می توان از طریق کشاله ران یا از طریق شریان دست انجام داد. امروزه اکثر موارد آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی توسط ما از طریق دست انجام می پذیرد.

مگر در موارد خاص که لازم است از کشاله ران آنژیوگرافی انجام شود و بعضاً در برخی بیماران خاص نیازمند آنژیوگرافی همزمان هم از کشاله ران و هم از شریان دست می باشد.

مقدار کمی از موی محل کشاله ران یا دست شما تراشیده می شود. سپس این محل با ماده ضدعفونی کننده شسته می شود.  و در نهایت با تزریق ماده ی بی حس کننده موضعی این محل بی حس می شود.

سپس با یک سوزن وارد شریان بیمار می شویم. و به دنبال آن یک لوله پلاستیکی کوتاه (شیت) را در رون شریان بیمار قرار می دهیم. سپس یک لوله باریک به نام کاتتر را از محل شیت وارد رگ شما می کنیم و این کاتتر به آرامی در عروق شما به سمت قلب و در نهایت به شریان کرونر هدایت می شود.

حرکت کاتتر در عروق شما نباید منجر به احساس درد شود و معمولا شما حرکت آن را در بدن احساس نمی کنید. اگر در حین آنژیوگرافی هر گونه احساس ناراحتی داشتید حتماً به پزشک خود اطلاع دهید. سپس ماده حاجب از طریق کاتتر درون رگ قلب تزریق می شود. و ممکن است شما در این هنگام کمی احساس گرمی و برافروختگی داشته باشید. که کلا طبیعی است .

ولیکن اگر احساس درد یا ناراحتی داشتید حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

انجام آنژیوگرافی معمولا حدود نیم ساعت طول می کشد هر چند آماده سازی قبل از آنژیوگرافی و مراقبتهای بعد از آن ممکن است کمی زمان را طولانی تر کند.

بعد از آنژیوگرافی

وقتی که آنژیوگرافی به پایان رسید، لوله پلاستیکی کوچکی که در رگ شما قرار داده شده بود، (یا همان شیت) خارج می شود. اگر آنژیوگرافی از کشاله ران انجام شده باشد، ۵ تا ۱۰ دقیقه محل خروج شیت با دست فشار داده می شود. درصورتی که آنژیوگرافی از دست انجام شده باشد، مچ بند مخصوصی در محل بسته می شود که این مچ بند تا دو ساعت معمولا به آرامی از دست شما باز خواهد شد.

بعد از انجام آنژیوگرافی شما به بخش ریکاوری منتقل می شوید. و فشار و نوار شما مانیتور می شود. اگر آنژیوگرافی از طریق کشاله ران انجام شده باشد، لازم است جهت جلوگیری از خونریزی چندین ساعت را به صورت طاقباز دراز بکشید و از خم کردن بیش از حد پای خود پرهیز نمائید.

درصورتی که آنژیوگرافی از طریق دست انجام شده باشد،  لزومی برای بی حرکتی و دراز کشیدن طولانی وجود ندارد.

معمولا بر اساس شرایط، بیمار یا همان روز یا فردای آن روز مرخص می شود. معمولا یک تا دو ساعت بعد از آنژیوگرافی به بیمار توصیه می شود که از خوردن مواد غذایی پرهیز نماید.

به بیمار توصیه می شود مقادیر زیادی مایعات بنوشد که به بیمار کمک می کند که ماده حاجب سریعتر از بدن خارج گردد.

در مورد شروع مجدد داروها و حمام و بازگشت به کار روزمره از تیم پزشکی خود سوال کنید. معمولا برای چندین روز ، یک هفته معمولا ، توصیه می شود از انجام فعالیت های سنگین و بلند کردن اجسام با وزن زیاد پرهیز کنید.

محل آنژیوگرافی ممکن است برای چند روز کمی دردناک باشد. همچنین میزان کمی کبودی در این محل میتواند طبیعی باشد.

در موارد زیر حتما با پزشک خود تماس بگیرید:

  1. اگر محل آنژیوگرافی دچار خونریزی یا کبودی جدید یا تورم شود.
  2. به وجود آمدن درد افزایش یابنده در محل آنژیوگرافی
  3. اگر محل آنژیوگرافی علائم عفونت از قبیل قرمزی یا ترشح داشته باشد یا اگر دچار تب شدید.
  4. اگر در دست یا پایی که از طریق آن آنژیوگرافی انجام شده است، تغییر رنگ ، تغییر دما، و یا احساس ضعف یا بی حسی کردید.
  5. اگر دچار درد سینه یا تنگی نفش شدید شدید.

نتایج

آنژیوگرافی به پزشک شما نشان می دهد که چه مشکلی در عروق شما وجود دارد. در صورت وجود تنگی یا انسداد در عروق شما پزشک به آن پی خواهد برد. و بر اساس این اطلاعات پزشک شما در مورد نحوه ی درمان تصمیم گیری خواهد کرد که می تواند شامل درمان دارویی ، آنژیوپلاستی یا باز کردن عروق از طریق فنر، یا عمل جراحی باز قلب باشد.

همان طور که گفته شد آنژیوگرافی راهی برای تشخیص بیماری عروق کرونر است. اما همان طور که هدف شما از رفتن نزد متخصص این است که به بهترین شکل ممکن بهبود یابید باید این نکته را در نظر داشته باشید که تشخیص و درمان عروق کرونری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در نتیجه باید سعی کنید با توجه به تحقیقاتی که انجام می دهید به بهترین متخصص در این حوزه مراجعه نمایید. اما شاید سوال شود که چطور بتوانیم این مورد را تشخیص دهیم. ما در این سایت مقاله ای تحت عنوان بهترین متخصص قلب را برای شما به نگارش درآورده ایم و در آن فاکتورهای مهمی که باید درنظر داشته باشید را آورده ایم.