به عروق عنکبوتی در پزشکی، تلانژکتازی گفته می شود که عروقی کوچک در سطح پوست می باشند. این عروق به مرور زمان میتوانند ظاهری نازیبا ایجاد کرده و ممکن است منجر به علائمی از قبیل درد، خارش و گزگز بعد از ایستادن طولانی شوند.
بعضی از افراد به همراه عروق عنکبوتی، عروق بزرگ بیرونزده و پر پیچ و خمی نیز دارند که به این نوع عروق، رگهای واریسی گفته میشود. هر چند همراهی عروق عنکبوتی و واریسی در بسیاری از موارد وجود دارد ولیکن همیشه اینطور نیست.
عوامل به وجود آمدن عروق عنکبوتی چیست؟
- اختلال در دریچههای ریز موجود در عروق سطحی
- رفلاکس ( نارسایی) در عروق صافن
- ژنتیک
- در درصدی از موارد هم هیچ علت مشخصی برای به وجود آمدن آنها وجود ندارد.
اقدامات تشخیصی قبل از درمان به چه صورت هستند؟
بعد از گرفتن شرح حال کامل و معاینه توسط پزشک، در بسیاری از موارد نیاز به انجام سونوگرافی میباشد. بسیار مهم است که قبل از انجام مایکرواسکلروتراپی ، سونوگرافی داپلر عروق انجام شود. این سونوگرافی مشخص میکند آیا رگ واریسی پنهانی در ریشه این عروق ریز وجود دارد یا خیر. عدم درمان این عروق واریسی پنهان، منجر به درمان ناموفق عروق عنکبوتی خواهد شد.
آیا رگهای عنکبوتی با روش خانگی از بین میروند؟
پاسخ کوتاه: خیر. رگی که گشاد شده و در سطح پوست دیده میشود، با هیچ کرم، دمنوش یا ماساژی به حالت اول برنمیگردد. اما بعضی اقدامات میتوانند از بدتر شدن و ایجاد رگهای جدید جلوگیری کنند.
- جوراب فشاری در ساعات ایستادن طولانی
- پرهیز از ایستادن یا نشستن بیحرکت طولانی
- کنترل وزن
- محافظت از آفتاب، بهویژه پس از درمان
- بالا نگه داشتن پاها در پایان روز
- کرمها و ژلهای موضعی
- دمنوشها و مکملهای گیاهی
- ماساژ ناحیه
- سرکه سیب و ضمادهای خانگی
- روغنهای موضعی
اگر مکمل گیاهی مصرف میکنید، پیش از اسکلروتراپی حتماً به پزشک بگویید. برخی از آنها بر انعقاد خون اثر میگذارند و میتوانند با روند درمان تداخل کنند.
چطور از ایجاد رگهای جدید جلوگیری کنم؟
- جوراب فشاری در شرایط پرخطر: شغلهای مستلزم ایستادن طولانی، پروازهای بلند و بارداری
- حرکت منظم: هر یک ساعت نشستن یا ایستادن، چند دقیقه راه رفتن
- محافظت از آفتاب: اشعهی خورشید یکی از عوامل شناختهشده در ایجاد رگهای سطحی است
- پرهیز از گرمای طولانی: سونا، جکوزی و حمام بسیار داغ
- کنترل وزن و پرهیز از نوسان شدید وزن
- پیگیری نارسایی زمینهای: اگر سونوگرافی رفلاکس نشان داده، درمان آن از تکرار رگهای عنکبوتی جلوگیری میکند
اسکلروتراپی چیست؟
اسکلروتراپی یک اقدام پزشکی جهت درمان عروق عنکبوتی میباشد. در حین اسکلروتراپی پزشک مایعی را به صورت مستقیم در رگ مبتلا تزریق میکند. این مایع لایه داخلی رگ را تحریک کرده و منجر به التهاب و چسبیدن لایههای درونی رگ به یکدیگر میشود. به مرور زمان این رگ جذب شده و دیگر دیده نخواهد شد. اسکلروتراپی یک روش درمانی اثبات شده ای میباشد که از سال ۱۹۳۰ مورد استفاده قرار گرفته است.
اسکلروتراپی در درمان عروق عنکبوتی به چه میزان موثر است؟
اسکلروتراپی برای اکثر بیماران نتیجه بخش میباشد. تخمین زده میشود بین ۵۰ تا ۸۰ درصد عروقی که تحت تزریق قرار میگیرند، از بین خواهند رفت. کمتر از ۱۰ درصد بیماران به این روش پاسخ نمی دهند. در این افراد میتوان از ماده اسکلروزان متفاوت یا روشهای درمانی دیگر مثل لیزر استفاده کرد. به طور کلی عروق عنکبوتی طی ۳ تا ۶ هفته به درمان پاسخ میدهند و عروق بزرگتر ممکن است نیازمند زمان طولانیتری (۳ تا ۴ ماه) باشند.
اگر این عروق به درمان پاسخ دهند، دیگر باز نخواهند گشت، هرچند ممکن است عروق جدیدی در طول زمان، مجدد در نواحی دیگر ایجاد گردند که در این صورت بیمار میتواند جهت تزریق مجدد مراجعه نماید.
اسکلروتراپی به چه صورت انجام می شود؟
اسکلروتراپی در کلینیک واریس انجام میگیرد. ابتدا محل تزریق با الکل تمیز می شود. سپس مایع اسکلروزان از طریق سوزن های بسیار ریزی در داخل عروق عنکبوتی تزریق میگردند. تعداد عروقی که در یک جلسه تزریق می شود به سایز و محل آنها و همچنین شرایط پزشکی بیمار بستگی دارد.
قبل از اسکلروتراپی چه اقداماتی لازم است؟
✔️ قبل از اسکلروتراپی یک سری از داروها باید قطع گردند.
- آنتی بیوتیک تتراسایکلین یا ماینوسایکلین باید از ۷ روز قبل قطع شود.
- آسپرین، ایبوپروفن و سایر داروهای ضد التهاب، باید از ۴۸ ساعت قبل قطع گردد ولی مصرف استامینوفن بلامانع است.
- پردنیزولون میتواند اثر ماده اسکلروزان را کم کند. در مورد امکان قطع این دارو برای ۴۸ ساعت قبل از اسکلروتراپی، با پزشک خود مشورت کنید.
✔️ قبل از اسکلروتراپی، از استفاده از لوسیونها پرهیز کنید.
✔️ در روز مراجعه ضروری است که جوراب واریس خود را همراه داشته باشید.
هر جلسه اسکلروتراپی چقدر زمان میبرد؟
هر جلسه اسکلروتراپی به صورت تقریبی ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان میبرد.
پس از اسکلروتراپی چه اتفاقی رخ میدهد؟
- بعد از درمان شما بلافاصله می توانید رانندگی کنید.
- بلافاصله فعالیت های روزانه خود را از سر بگیرید.
- همچنین توصیه می شود که پیاده روی داشته باشید.
- به شما توصیه می شود که جوراب واریس خود را به مدت ۴۸ ساعت در نیاورید و استفاده از آن را به مدت ۲ هفته دیگر از صبح تا شب ادامه دهید.
طی ۴۸ ساعت بعد از اسکلروتراپی موارد زیر رعایت شود:
- آسپرین، ایبوپروفن و ساید داروهای ضد التهاب برای ۴۸ ساعت مصرف نگردند. مصرف استامینوفن بلامانع است.
- از دوش آب گرم یا نشستن در جکوزی و سونا پرهیز شود.
- از کمپرس گرم یا استفاده از هر فرم گرما در محل تزریق پرهیز کنید.
- از مواجهه مستقیم با افتاب (حمام افتاب) پرهیز کنید.
- محل تزریق را بعد از ۴۸ ساعت با صابون و آب ولرم بشویید.
عوارض اسکلروتراپی چیست؟
- در صورت تزریق در عروق بزرگتر، ممکن است این عروق برای چند ماه سفت شوند و سپس به آرامی محو خواهند شد.
- محل تزریق ممکن است دچار قرمزی و تورم شود.
- خطوط یا نقاط قهوهای ممکن است در محل تزریق به وجود آیند که در اغلب موارد، طی ۳-۶ ماه از بین خواهند رفت. در کمتر از ۵٪ موارد ممکن است ماندگار شوند.
- واکنش های حساسیتی ممکن است در زمان تزریق اتفاق افتند که به ندرت ممکن است شدید باشند.
- ایجاد زخم در محل تزریق ( بسیار نادر).
چه افرادی کاندید اسکلرو تراپی نیستند؟
- مادران باردار و شیرده
- سابقه آسم یا آلرژی بسیار شدید
- بیمارانی که لخته وریدی حاد دارند
- بیمارانی که امکان تحرک ندارند.
هزینه اسکلروتراپی چطور محاسبه میشود؟
همانطور که بالاتر گفتیم، سازمانهای بیمهگر این درمان را پوشش نمیدهند چون زیبایی محسوب میشود. اما هزینهی نهایی عدد ثابتی ندارد و به چند عامل بستگی دارد:
- تعداد جلسات: بسته به وسعت و تعداد رگها، معمولاً بیش از یک جلسه لازم میشود
- وسعت ناحیهی درمان در هر جلسه
- نوع ماده اسکلروزان و اینکه فوم استفاده شود یا محلول ساده
- نیاز به سونوگرافی داپلر پیش از درمان
- هزینه جوراب فشاری که جداگانه است
پیش از شروع بپرسید: برآورد تعداد جلسات چقدر است، هزینه هر جلسه ثابت است یا به تعداد رگ بستگی دارد، و آیا سونوگرافی داپلر داخل هزینه محاسبه شده است.
سوالات متداول
آیا اسکلروتراپی درد دارد؟
سوزنهای مورد استفاده بسیار ریز هستند و بیشتر افراد فقط سوزش مختصری در لحظهی تزریق حس میکنند. بیحسی موضعی معمولاً لازم نیست. برخی مادههای اسکلروزان سوزش کمتری ایجاد میکنند که در صورت حساسیت شما قابل انتخاب است.
چند جلسه اسکلروتراپی لازم دارم؟
به تعداد و وسعت رگها بستگی دارد و برآورد دقیق فقط پس از معاینه ممکن است. معمولاً بیش از یک جلسه لازم میشود و بین جلسات چند هفته فاصله میافتد تا نتیجهی جلسهی قبل مشخص شود.
آیا در تابستان هم میتوان اسکلروتراپی انجام داد؟
بله، اما محدودیت آفتاب اهمیت بیشتری پیدا میکند. چون تا چند هفته پس از درمان باید از تماس مستقیم با آفتاب پرهیز شود و جوراب فشاری هم باید پوشیده شود، بسیاری ترجیح میدهند فصل خنکتر را انتخاب کنند.
آیا رگهای عنکبوتی نشانهی مشکل جدیتری هستند؟
در بیشتر موارد جنبهی زیبایی دارند. اما همانطور که در متن گفته شد، گاهی ریشهی آنها یک رگ واریسی پنهان است که در سونوگرافی مشخص میشود. در موارد نادر، الگوی خاصی از این رگها روی تنه و بازوها میتواند نشانهی بیماری زمینهای باشد که در مقالهی مویرگهای قرمز روی پوست بررسی شده است.
بعد از درمان چقدر طول میکشد تا ظاهر پا طبیعی شود؟
رگهای ریز معمولاً ظرف ۳ تا ۶ هفته محو میشوند و رگهای بزرگتر ۳ تا ۴ ماه زمان میبرند. اما خطوط یا نقاط قهوهای موقت میتوانند تا ۳ تا ۶ ماه باقی بمانند، پس ظاهر نهایی زودتر از این بازه قابل قضاوت نیست.
در دوران قاعدگی میتوان اسکلروتراپی انجام داد؟
منع قطعی وجود ندارد، اما برخی زنان در این روزها حساسیت بیشتری به درد دارند و احتمال کبودی کمی بیشتر است. اگر با آن راحت نیستید، جابهجا کردن نوبت اشکالی ندارد.
در رابطه با درمان واریس با لیزر چه می دانید؟ برای کسب اطلاعات بیشتر اینجا را کلیک کنید.
