وبسایت دکتر مرعشی زاده

آیا درد قلبی شما ناشی از گاز معده یا اسید معده هست؟

در این مقاله مطالعه می کنید:

علت های زیادی برای درد قفسه سینه وجود دارند که می توانند ناشی از دستگاه گوارش، به خصوص مری و لوله ی عضلانی که غذا را از دهان به معده منتقل می کند، باشند. درد مری را می توان در مرکز قفسه سینه، از اپی گاستریوم (بالای قسمت نرم شکم، زیر استخوان سینه) تا گلو احساس کرد. درد مری می تواند به هر دو طرف قفسه سینه سرایت کند.

وقتی این درد به قسمت پایین و سمت چپ قفسه سینه کشیده می شود، درد گاهی اوقات با درد قلب، مانند آنژین یا حمله قلبی اشتباه گرفته می شود. اگر شما نگران سلامت دستگاه گوارش خود هستید، با یک متخصص صحبت کنید. درد معده و قلب چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟ آیا درد مری محرک های متعددی دارد؟ چه ارتباطی بین گاز معده و فشار به قلب وجود دارد؟ برای دیدن ادامه مطالب با ما همراه باشید.

جواب کوتاه: بله، گاز و نفخ معده یا برگشت اسید می‌تواند حس فشار، سوزش یا حتی تپش در قفسه سینه بسازد و این معمولاً خطرناک نیست. ولی درد قلبی هم می‌تواند دقیقاً شبیه «سوءهاضمه» باشد؛ پس اگر یکی از نشانه‌های خطر پایین را دارید، اول قلب باید بررسی شود.

آیا گاز معده به قلب فشار می‌آورد؟

معده درست زیر پرده‌ی دیافراگم و نزدیک قلب است. وقتی معده پر از گاز یا غذا می‌شود، به دیافراگم فشار می‌آورد و از راه عصب واگ می‌تواند روی ضربان قلب اثر بگذارد. پزشکان به این حالت سندرم روئمهلد (سندرم معده‌ای-قلبی) می‌گویند. طبق یک مرور علمی سال ۲۰۲۴، گاز زیاد، رفلاکس معده و فتق هیاتال از علت‌های آن‌اند و علائمش می‌تواند درد قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، نفخ و تهوع باشد (مرور مجله‌ی Herz، ۲۰۲۴).

رفلاکس اسید هم همین‌طور: درد مری از همان عصب‌هایی رد می‌شود که درد قلب، برای همین می‌تواند مثل فشار یا سنگینی روی سینه حس شود (کلیولند کلینیک). یعنی گاز یا اسید معده به خودِ قلب آسیب نمی‌زند، ولی حسی می‌سازد که با درد قلب اشتباه گرفته می‌شود.

گاز معده و تپش قلب؛ کی طبیعی است؟

تپشی که بعد از یک وعده‌ی سنگین، همراه نفخ و آروغ می‌آید و با رفع نفخ آرام می‌شود، بیشتر به معده می‌خورد. کافئین، الکل، نیکوتین، استرس و اضطراب هم از علت‌های شایع تپش قلب‌اند (NHS). اگر تپش زیاد تکرار می‌شود، مقاله‌ی درمان تپش قلب و اضطراب را هم بخوانید.

بیشتر به معده می‌خوردباید قلب بررسی شود
بعد از غذا شروع می‌شود، با نفخ، آروغ یا مزه‌ی ترش در دهانبا فعالیت، استرس یا سرما شروع می‌شود و با چند دقیقه استراحت آرام می‌شود
با رفع نفخ یا داروی ضد اسید بهتر می‌شودبه بازو، گردن، فک یا پشت تیر می‌کشد
با خم شدن یا دراز کشیدن بعد از غذا بدتر می‌شودهمراه تعریق، تنگی نفس، تهوع یا سبکی سر است

منبع جدول: NHS – درد قفسه سینه و NHS – آنژین. مقایسه‌ی کامل را در مقاله‌ی تفاوت بین حمله قلبی و درد معده بخوانید.

همین حالا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید اگر: درد یا فشار قفسه سینه ناگهانی است و از بین نمی‌رود، به بازو، گردن، فک، شکم یا پشت می‌زند، یا با تعریق، تهوع، سبکی سر یا تنگی نفس همراه است. تپش قلبی که با درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش همراه باشد هم فوری است (NHS).

مطمئن نیستید از معده است یا قلب؟ حدس زدن در خانه کار را سخت‌تر می‌کند. در چکاپ قلب کلینیک دکتر مرعشی‌زاده با معاینه و در صورت نیاز نوار قلب یا اکو، علت قلبی بررسی و رد می‌شود و اگر مشکل از گوارش بود، می‌دانید سراغ کدام درمان بروید.

تماس برای نوبت: ۰۲۱۹۱۰۹۰۴۵۶

اگر حس شما بیشتر گرمی و سوزش است تا درد، جای دیگری باید دنبالش گشت. برای اینکه بدانید احساس حرارت در قلب و چه زمانی باید جدی گرفته شود، آن مقاله را بخوانید؛ آنجا تفاوت سوزش معده با آنژین قلبی را جدا کرده‌ایم.

بیماری رفلاکس معده به مری (GERD)

 زمانی که این مواد شیمیایی در محل اتصال مری به معده بالا می آیند (یک دریچه فیزیولوژیکی که مری و معده را از هم جدا می کند)، پوشش پایین مری را تحریک و ملتهب می کنند. علائم  GERD شامل سوزش قلب، سوزش یا احساس درد یا احساس فشار در مرکز قفسه سینه و نیز برگشت محتوای اسیدی معده، به گلو یا دهان می باشد که می تواند باعث گلو درد یا ایجاد طعم ترشی در دهان شود.

پایین مری نیز می تواند آسیب ببیند، از قرمزی یا التهاب خفیف گرفته تا خراشیدگی و زخم های شدید، خونریزی و زخم، همراه با سفت شدن مری می تواند موجب مشکلات بلع و درد شود.

ازوفاژیت ائوزینوفیلی (EOE)

یک نوع بیماری رفلاکس گوارشی مری می باشد که مربوط به آلرژی، نسبت به گروههای غذایی مختلف یا دیگر آلرژن های محیطی است. گلبولهای سفید خون، به نام ائوزینوفیل به صورت واکنش آلرژیک بدن، به پوشش مری نفوذ می کنند. این شرایط که به ازوفاژیت ائوزینوفیلی شناخته شده است، موجب سوزش معده و التهاب پوشش پایین مری و نازک شدن مری می شود. مانند مورد  GERD، این نوع اختلال نیز باعث درد و مشکل در بلع می شود.

دیگر علل التهابی کمتر شایع، شامل موارد زیر می شوند:

علل شایع

سرطان مری

سرطان می تواند در سلولهای سنگفرشی مری فوقانی و میانی یا سلولهای اپیتلیال ستونی مری تحتانی یا پوشش معده ایجاد شود. مورد اول که مربوط به سیگار کشیدن و نوشیدن مایعات سوزاننده می باشد، کمتر شایع می باشد. از سوی دیگر، مورد دوم که مرتبط با رفلاکس اسیدی و سیگار کشیدن است، شایع تر می باشد.

در سرطانی که به مرور زمان پیشرفت می کند، مشکل در بلع و دیسفاژی نیز بیشتر می شود. در ابتدا، قورت دادن لقمه های غذای درشت سخت می باشد و در نهایت نوشیدن آب نیز غیر ممکن می شود.

سرطان قسمت فوقانی معده

این سرطان می توان ورودی غذا به معده را مسدود کند. زمانی که غذا به مری بر می گردد، فشار می تواند موجب درد در قفسه سینه شود.

ازوفاژیت

همانطور که در بالا به آن اشاره شد، مری می تواند هم به علت التهاب پوشش و هم بعلت زخم ناشی از رفلاکس اسیدی شدید، باریک شود. غذاهایی که در مری گیر می افتند نیز می توانند موجب درد شوند.

علائم و نشانه های حمله قلبی

اختلالات حرکتی مری

حرکت مری اصطلاحی است که برای توصیف انقباض عضلات، در مجرای گوارشی استفاده می شود. اختلالات حرکتی مری مانند اسپاسم منتشر مری یا مری فندق شکن، موجب انقباضات نامنظم در مری می شود که بلع را دشوار و دردناک می کند.

یک اختلال حرکتی کمتر شایع آشالازی می باشد، شرایطی که در آن عضلات بخش پایینی مری، در حین بلعیدن به غذا اجازه عبور نمی دهند. آشالازی ممکن است در کودکی یا در بزرگسالی رخ دهد. برخی از افراد با این مشکل متولد می شوند، در حالیکه برخی دیگر، زمانی که بیماری دیگری به اعصاب درون مری آسیب می زند، دچار آن می شوند.

سندرم پلامر وینسون (اختلال بلع ناشی از فقر آهن)

این بیماری اغلب از زمان تولد اتفاق می افتد، اما گاهی اوقات مربوط به رفلاکس یا فقر آهن آنمی نیز می باشد. سندرم پلامر وینسون یا سندرم پترسون کلی، اغلب با سه علامت ظاهر می شود: آنمی فقر آهن، دیسفاژی یا مشکل در بلع و یک پرده مری که می توان آن را در تست بلع باریم مشاهده کرد.
(یک تست تصویر برداری که از اشعه های ایکس برای بررسی مجرای گوارش فوقانی شما استفاده می کند.)
درد قفسه سینه مربوط به مری می تواند ناشی از داروها باشد:

برخی از داروها اگر به طور مناسب قورت داده نشوند، ممکن است در مری گیر کنند. داروهایی مانند قرص های پتاسیم، قرص های مولتی ویتامین بزرگ و قرص های آکنه مانند تترا سایکلین و دوکسی سایکلین را اگر به درستی قورت ندهید یا آب کافی همراه با دارو ننوشید، مواد شیمیایی موجود در داروها می تواند به مری آسیب برساند. در چنین مواردی، درد قفسه سینه معمولاً چندین ساعت پس از مصرف دارو ایجاد می شود.

اشیاء خارجی که در مری جمع شده اند می توانند باعث درد قفسه سینه شوند.

کودکان ممکن است اسباب بازی های یا دیگر اشیاء را قورت دهند. بزرگسالان نیز گاهی اوقات ممکن است بی اختیار اشیاء خارجی مانند خلال دندان را قورت دهند.

عفونت های مری نیز می توانند باعث درد شوند.

در حالی که عفونت های مری غیر معمول هستند،  بیشتر احتمال دارد این اتفاق در افرادی با سیستم های ایمنی ضعیف، مانند افراد مبتلا به دیابت، ایدز یا کسانی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، برای بیماری های دیگر مصرف می کنند، اتفاق بیفتد. عفونت های ناشی از مخمر (کاندیدا) یا ویروس  های تبخالی نیز می توانند باعث التهاب در مری با درد بسیار شوند.

چه زمانی باید از پزشک درخواست کمک کرد.

 یک علت قلبی همچون حمله قلبی را باید به سرعت در تشخیص پزشکی رد کرد. پس از آن می توان به دنبال علل کم خطر تر گشت. درصورتی که درد قفسه سینه خفیف باشد و به آسانی با خوردن ضد اسیدها (داروهایی که اسید معده را خنثی می کنند) تسکین داده شود، مورد اورژانسی نمی باشد.

گرچه، در صورتی که اقدامات ساده ای همچون ضد اسیدها موجب تسکین نشوند، درد شدیدتر یا مداومتر می شود و شما باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. به طور کلی، هرچه درد شدید تر باشد، فوریت مراجعه به پزشک یا حتی رفتن به اورژانس بیشتر می شود.

تشخیص

متخصص گوارش برای پیدا کردن نوع اختلال گوارشی که موجب درد قفسه سینه شما شده، ممکن است برای بررسی مری، معده و یا روده ی کوچک شما، آندوسکوپی انجام دهد.

امروزه آندوسکوپی پیشرفته، تشخیص علل علائم مجرای گوارشی همچون درد قفسه سینه را امکان پذیر می کند. اگر به اقدامات درمانی نیاز باشد، تکنیک های زیادی در دسترس هستند. برای مثال، گشاد گردن یک بخش تنگ شده ی مری، با استفاده از لیزر یا پرتوی آرگون پلاسما، برای از بین بردن انسداد محلی ناشی از سرطان مری و استفاده از وسایلی برای خارج کردن شیء یا غذای جمع  شده در مری امکان پذیر می باشد.

در رابطه با اختلالات حرکتی مری، در جایی که یافته های تصویری با اندوسکوپ، اطلاعات کافی را ارائه نمی دهند، دستگاههای پیشرفته تری برای اندازه گیری فشار در قسمتهای مختلف مری، رفلاکس اسید به مری و جریان یافتن مایعات به مری وجود دارند. تحلیل این اندازه گیری ها می تواند به پزشکان برای تشخیص نوع اختلال مری که موجب بروز علائم شده کمک کند.


دکتر مرعشی زاده متخصص قلب در تهران

سوالات متداول

آیا اسید معده یا رفلاکس باعث درد قلب می‌شود؟

اسید معده به خودِ قلب آسیب نمی‌زند، ولی درد مری از همان عصب‌های درد قلب رد می‌شود و می‌تواند مثل فشار یا سنگینی روی سینه حس شود (کلیولند کلینیک). برای همین تا علت قلبی رد نشده، نباید هر درد سینه را به معده نسبت داد.

آیا گاز معده باعث تپش قلب می‌شود؟

می‌تواند. گاز زیاد و نفخ از علت‌های سندرم روئمهلد است که با تپش قلب و درد قفسه سینه همراه است (Herz، ۲۰۲۴). ولی تپشی که با درد قفسه سینه، تنگی نفس یا غش همراه باشد، فوری است.

چرا وقتی غذا می‌خورم قفسه سینه‌ام درد می‌گیرد؟

دردی که بعد از غذا با نفخ، احساس پری یا برگشت مایع تلخ و ترش می‌آید، معمولاً از سوءهاضمه یا رفلاکس است (NHS). اگر درد با راه رفتن یا بالا رفتن از پله شروع می‌شود و با استراحت می‌رود، قلب باید بررسی شود (NHS – آنژین).

برای فهمیدن اینکه درد از قلب است یا معده، چه آزمایشی لازم است؟

پزشک قلب معمولاً با شرح حال، معاینه و نوار قلب شروع می‌کند و در صورت نیاز اکو یا تست ورزش می‌خواهد. فرق این دو تست را در مقاله‌ی فرق اکو با نوار قلب توضیح داده‌ایم. برای نوبت چکاپ قلب با ۰۲۱۹۱۰۹۰۴۵۶ تماس بگیرید.

منابع: NHS – Chest pain · NHS – Angina · NHS – Heart palpitations · Cleveland Clinic – GERD · Javaid et al., Herz 2024 – Roemheld syndrome

Picture of دکتر آرمین مرعشی زاده
دکتر آرمین مرعشی زاده

فوق‌تخصص اقدامات مداخله‌ای قلبی (اینترونشنال کاردیولوژی) و متخصص درمان واریس با متدهای پیشرفته. ایشان دارای مدرک تکمیلی از لندن و سهامدار بیمارستان بهمن بوده و در کلینیک تخصصی خود با بیش از دو دهه سابقه، به درمان بیماری‌های پیچیده قلبی و عروقی می‌پردازند.

آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید

جستجو

در این مقاله مطالعه می‌کنید:

نیاز به راهنمایی دارید؟ به سادگی سوالات خود را از دکتر بپرسید.